Amerikan seçmeni bugün kullanacağı oylarla “tarih” yapabilir: Son anketler sandıkta doğrulanırsa, Demokrat aday Barack Obama, Cumhuriyetçi rakibi John McCain’i yenilgiye uğratacak ve ülke 232 yıllık tarihindeki ilk siyahi başkanını Beyaz Ev’e gönderecek.

ABD’nin 44. başkanını belirleyecek seçimler bugün yapılıyor. İlk seçim sandıklarının Indiana eyaletinde çarşamba TSİ 01.00’de kapanmasıyla oylar sayılmaya başlanacak. Adaylar son gün mücadeleyi kilit eyaletler üzerine odakladı. Demokrat aday Barack Obama son seçimlerde Cumhuriyetçilere oy veren Florida, Kuzey Carolina ve Virginia eyaletlerinde dört etkinliğe katılıp seçmenlerine seslendi. Cumhuriyetçi Parti’nin 72 yaşındaki adayı John McCain de yaşından beklenmeyecek bir performans sergileyerek doğuda Florida’dan başlayıp memleketi Arizona’da sona ermek üzere yedi eyalette konuşmalar yaptı.

McCain Demokrat rakibine vergi planı üzerinden yüklendi. Rakibinin zenginliği yeniden bölüştürmek ve ekonomik gelişmeyi boğmak istediğini belirten McCain Pennsylvania, Scranton’da yaptığı konuşmada “Obama Başyenidendağıtımcı olacak. Ben başkomutan olmak için adayım” dedi. Florida’da önceki gece geç bir saatte yaptığı konuşmada da “Belki farkında olmayabilirler ama Mac geri döndü! Ve seçimi kazanacağız“ diyerek umudunu kaybetmediğini ifade etti.
Obama da az farkla yarışı önde götürdüğü Ohio’da kampanyasını sürdürdü. 1964’ten beri yapılan 11 seçimde Ohio’nun 20 seçici üyesini kazanan aday, seçimi de kazandı. Obama da ekonomi politikalarına ve mali krize değinip vergi planının tüm işçilerin ve küçük işletme sahiplerinin sorunlarına çözüm olduğunu vurguladı: “Tarihin bu önemli anında bu ülkeye ihtiyacımız olan değişimi getirebilirsiniz ve bunu Ohio’dan başlatabilirsiniz.”

Öte yandan anketlere göre Obama hâlâ McCain’in önünde. CNN/Opinion Research Corporation anketi McCain’i yedi puan geride gösterirken, Reuters/C-SPAN/Zogby anketine göre ise Obama yüzde 51’e 44’le üstün. Obama
seçim gecesini kampanya merkezi olarak kullandığı Chicago kentindeki Grant Park’ta geçirmeyi planlıyor. Etkinliğe yüz binlerce insanın katılması bekleniyor. McCain ise Arizona’nın Phœnix kentindeki lüks bir otelde olacak. Buradaki etkinliğe de 3 bin kişinin katılması bekleniyor.

Bu seçim, ülke tarihinin en masraflı seçimi de oldu. Obama ve McCain’in seçim harcamaları toplamda 1 milyar dolara ulaştı. Tüm adaylar ve aday adaylarının yaptığı harcama 1.55 milyar dolar civarında. Bu rakam, 2004’teki seçimin iki, 2000’deki seçimin ise üç katı. Her iki aday, bir oy için 8 dolar harcamış oldu. Bu rakam, 2004 seçiminde bir oy için 5.5 dolardı.

OBAMA BOSS’U DA KAPTI • Sallantıda olan en önemli eyaletlerden biri olan Ohio’nun Cleveland kentinde 80 bin kişilik bir kalabalığa konser veren ‘The Boss/Patron’ lakaplı şarkıcı Bruce Springsteen, Obama için bir konser verdi. Springsteen, “Hayatımı Amerikan rüyası ile gerçeklik arasındaki mesafayi ölçerek bir müzisyen olarak geçirdim. Etrafa bakıyorum ve işini ya da emekli maaşlarını kaybeden insanlar ya da sağlık hizmetlerinden yararlanamayanları görüyorum. O rüya ile gerçeklik arasındaki mesafe hiç olmadığından daha fazla açıldı. Ben Obama’nın kendi hayatında ve işlerinde bu mesafenin tedbirini aldığına inanıyorum. Ben onun kalbinde bu mesafe yüzünden acı çekerlerin ne yaşadığını anladığına inanıyorum” dedi.
Ardından da genelde Obama sahneye çıktığında çalan ‘The Rising’ adlı şarkıyı çaldı. Springsteen eşi Patti Scialfa ile sahne aldı. Obama, yedi yaşındaki kızı Sasha’yı ve 10 yaşındaki kızı Malia’yı Springsteen ile tanıştırdıktan sonra Obama’nın ailesi ile Springsteen sahneden kalabalığı selamladı.

CHENEY DESTEĞİ GÜLDÜRDÜ • ABD Başkanı George W. Bush yönetiminde başkan yardımcısı olan Dick Cheney’nin John McCain’e verdiği destek Demokrat rakibi Barack Obama için alay konusu oldu. Seçim kampanyası boyunca McCain’in politikalarının Bush yönetiminin politikalarından farksız olduğunu vurgulayan Obama fırsatı kaçırmayarak şöyle dedi: “Senatör McCain’i bu desteği kazandığı için kutlamak istiyorum çünkü bu desteği elde edebilmek için gerçekten çok çalıştı. Bu destek McCain’e kolay gelmedi. Senatör McCain bu desteği almak için Senato’da kullandığı oyların yüzde 90’ında George Bush ve Dick Cheney’yi destekledi. Irak savaşının başlatılması konusunda Washington’un en büyük tezahüratçılarından biriydi ve son sekiz yılda izlenen ekonomi politikalarından farklı olmayan ekonomi politikalarını savunuyor. Yani Senatör McCain Dick Cheney’nin desteğini almak için epey uğraştı. Cheney biliyor ki McCain’i seçerseniz bir yerine iki alırsınız: George W. Bush’un ekonomi politikasını ve Dick Cheney’nin dış politikasını… Ama bu kaldırabileceğimiz bir risk değil.”
Cheney McCain’e destek konuşmasında “John McCain’i desteklemekten çok memnunum. Kendisine yetenekli, sert ve sağduyulu bir yardımcıyı, başkan yardımcımız Sarah Palin’i seçmesinden hoşnutum” diye konuşmuştu.

KU KLUX KLAN’DAN ‘UYARI’ • ABD’de siyah karşıtı ırkçı Ku Klux Klan grubunun lideri Thomas Robb, başkanlık seçimini Demokratik Parti adayı Barack Obama’nın kazanması halinde ülkede bir ‘ırk savaşı’nın başlayacağı uyarısında bulundu.
62 yaşındaki ırkçı lider, yıllar sonra sessizliğini bozarak basına verdiği demeçte, Obama’nın bir suikasta kurban gitmesini kesinlikle istemediğini, zira bunun olması halinde siyah liderin de Martin Luther King gibi ‘şehitlik’ mertebesine yükselmesinden endişe duyduğunu kaydetti.
Grubun lideri Afro-Amerikanların uzaylı olduğuna ve Hıristiyan kültürünü yok etmek için ABD’yi işgal ettiklerine inanıyor: “Bu savaş bu ülkenin haklı sahipleri ve liderleri olan bizim insanlarımızla onlar yani siyahlar arasında. Başka yere ait olan o insanların cemaatleri tarafından okullarımızın ve kiliselerimizin işgal edilmesi insanları sinirlendiriyor. Uzaylılar tarafından ele geçirildik ve Obama’nın kesinlikle bir uzaylı olduğunu düşünüyorum.”
1800’lü yıllarda kurulan Ku Klux Klan, 1950’li ve 60’lı yıllarda özellikle güney eyaletlerinde siyahlara karşı cinayet ve linç gibi eylemlerde bulunuyordu.

ABD SANDIK BAŞINDA, DÜNYA BEKLEYİŞTE • Tüm dünyanın büyük bir merakla beklediği ABD başkanlık seçimleri için ABD’liler oy vermek için sandık başına gitmeye başladı. 30 eyalette önceden oy verme işlemi başlamıştı ancak esas katılım bugün olacak. Ne var ki ABD’liler adayların dış politika görüşleriyle pek ilgilenmiyor. ABD’de adayların ekonomi paketleri seçimin ana konusu. Obama’nın vergilerin ve gelir dağılımının yeniden düzenleneceğini açıklaması orta sınıf ile gelir dağılımından pek de pay alamayan siyahîler için büyük bir değişime işaret ediyor. Obama’nın yeni vergi sisteminde kazancı yıllık 25 bin doların altında olanlar fazla vergi vermeyecek. Vergiler kamu hizmetlerine harcanacak ve yeni iş imkanları sağlanacak. Bu özellikle işsizlerin ve az maaşlıların destekledikleri bir paket. Cumhuriyetçilerse Obama’nın bu politikasını ‘sosyalizm’ olarak görüyor. Onlar ABD ekonomik sistemine karışmamanın daha doğru olacağını, özel sektörün iş imkanları sağlayacağını savunuyor.

Tabii bir de önyargılar var. McCain’i destekleyen Brenda Fetty oğlunun iki kere Irak’a gittiğini ve bir kez daha gitmeye hazır olduğunu söylüyor: “Oğlum tıpkı McCain gibi ülkeye hizmet ediyor. İkisi de gerçek ABD’li. Obama’nın burada doğduğuna inanmıyorum. O Kenya’da doğdu. Üstelik Hıristiyan da değil.” Bu görüşler aslında sadece Fetty’e ait değil. McCain’in Ohio ve Philadelphia’da dinleyen çoğu seçmen eski asker, gazi ya da asker ailesi McCain’in Vietnam’da uçağının yanında çekilmiş resminin bulunduğu rozetler taşıyor. En çok merak edilen konulardan biri de oyların çalınabileceği, oy makineleriyle oynanabileceği. Pittsburgh’teki oy makinelerinden sorumlu olan belediye yöneticisi Timothy H. Johnson bunun  imkânsız olduğunu açıkladı. Bütün oy makinelerinin önceden özel bir güvenlik sistemiyle tarandığını anlatan Johnson, oy verme işlemi bittikten sonra makinelerdeki sonuçların alınıp merkezi bilgisayara gönderildiğini belirtti.

SEÇMENİ BEKLEYEN SORUNLAR:

• Normalden fazla seçmenin oy kullanması kuyrukları arttırabilir ve eldeki oy pusulaları yetersiz kalabilir.

• İlk kez oy kullananlar sürecin nasıl işlediği konusunda deneyimsiz olduğu için gecikmeler yaşanabilir.

• Oy kullanma sırasında kayıt ve kimlik bilgileri konusunda çıkacak sorunlar kuyrukların ilerlemesini daha da yavaşlatabilir.

• Indiana, Arizona, Florida gibi eyaletlerde seçmenleri tanımak için getirilen yeni kurallar sorun teşkil edebilir. Fotoğraflı kimlik kartı şartı, yaşlılar, yoksullar ve etnik azınlıklar için ayrımcılık haline gelebilir.

• Evleri ipotek altında olan veya evlerine el konulmuş olan seçmenlerin adres bilgileri ile kayıt yaptırırken verdikleri bilgiler birbirini tutmuyor. Dolayısıyla bu seçmenler sadece ‘geçici oy’ kullanabilecek.

OY MAKİNELERİ TARTIŞMA YARATABİLİR • Milyonlarca seçmenin oylarını kullanacağı elektronik oy kullanma makinelerinin güvenilir olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Üç seçmenden birinin oy kullanacağı makineler 2000’de Florida’da kaos yaratmıştı. Bu seçimlerde ise Batı Virginia, Colorado, Texas, Tennessee gibi eyaletlerde erken oy kullanan bazı seçmenler oylarının rakip partiye gittiği yönünde şikayetlerde bulundu. Seçimleri izleme örgütleri de geçen hafta 16 eyalet yönetimine bir adaya gönderilen oyun diğer adaya gittiğini rapor etti. Şikayetler üzerine yetkililer makine ayarlarını gözden geçirmek zorunda kaldı.

Princeton Üniversitesi Enformasyon Teknolojisi Merkezi, dokunmatik ekrana sahip makinelerin kolayca manipüle edilebileceğini duyurdu. Profesör Andrew Appel New Jersey eyaletinin 21 bölgesinde kullanılan makinelerden 18’inin hacklenmiş olduğunu ifade etti. Appel birinin makinenin hafıza kartına hileli bir bilgisayar programı yükleyip sonucu değiştirdiğini belirtti.

Bu haberler, ABD’de seçmenleri makine yerine kurşunkalemle oy pusulalarını kullanarak oy kullanmaya sevk ediyor.

ALİ ABADAY
Taraf  

PITTSBURGH-AA/BBC/THE AGE/AP/NYT

Şu an okuduğunuz bu yazı , tam olarak 754 defa görüntülenmiş.