Açılış Semineri:
“ BURJUVAZİNİN İÇ SAVAŞI, ERGENEKON ve TOPLUMSAL MUHALEFET”
Konuşmacı:
Tarih: 18 EKİM Cumartesi – 16.00
Yer:
PROGRAM
(20 Ekim Pazartesi akşamı başlayacak)
Pazartesi 19.30-21.15
- PSİKOSOSYAL (6 HAFTA)
Seminerin konusu: Dünyada ve Türkiye’de yaşanan toplumsal, siyasi, kültürel gelişmelerin ve değişikliklerin dinamik psikiyatri bakış açısıyla çözümlenmesi.
Seminer başlıkları:
-Sosyal ve kültürel değişikliklerin insana yansıma yolları
-İkinci dünya savaşından bu yana insan psikolojisini etkileyen önemli değişimler
-Sosyo kültürel değişiklikler insan ve toplum psikolojisinde neleri değiştirdi
- Nasıl bir gelecek bizleri bekliyor
- Ne yapmalı
Salı 19.00-21.00
- POPÜLER KÜLTÜRÜ ANLAMAMAK!
5 Hafta Recep İvedik neyi temsil ediyor? Levent Kırca’nın memur mizahından Cem Yılmaz’a nasıl gelindi? Entel-maganda tanımlamasının toplumsal temelleri. Gülme nasıl aşağılayıcı bir satratejiye dönüşür? Kültürel farklılaştırma stratejileri ve Sembolik Sermaye, Popüler Kültür Kuramları, Marksist bir kültür analizinin imkanları…
Seminerimiz 40-50-60-70-80 ve 90’lı yılllardan itibaren, yüzlerce görsel malzemeyle hemen şimdiyi ve “buradayı” anlamayı hedefliyor.
Salı 19.00-21.00
· RESİM ATÖLYESİ
Özgür Üniversite Resim Atölyesi, yeni öğrenci katılımlarıyla desen ve yağlı boya çalışmalarına devam edecek.
Çarşamba 19.00- 20.00
· BİR DÜŞÜNME YÖNTEMİ DERSİ “AKIL VAR, MANTIK VAR”
Bir felsefi tartışmayı yapmak için gerekli asgari donanımı oluşturmaya çalıştığımız bu derste, düşünmenin temel basamaklarını (önerme, argüman, çıkarım, muhakeme, mugalata, argüman analizi vb.) ele alıyoruz. Amacımız akıl yürütme yetkinliğimizi arttırmak ve kördöğüşüne benzeyen iddalaşmaların tuzağına düşmeden “fikir oluşturma ve geliştirmeyi” öğrenmek. Bu dersin diğer felsefe dersleri için de bir temel oluşturacağını düşünmekle beraber, sadece felsefeyle ilgilenenleri değil, “düşünmek ve muhakeme yapmakla işi olan herkesi” bekliyoruz.
Program:
Ders 1: Dersin genel planı hakkında konuşma ve “düşünme” ye giriş.
· Düşünme nedir?
· Çıkarım yapma nedir?
· Felsefe genel olarak düşünmeye yardımcı bir araç olabilir mi?
· Tartışma ‘ahlakı
Ders 2: Kavram’ kavramına yakın bir bakış
· Kavram’ın ortaya çıkış gerekliliği
· Bir doğal sınıflandırma olarak “kavram”
Ders 3: Önerme ve argüman nedir?
· Önermenin temel özellikleri
· Önerme – argüman ilişkisi
· Argüman analizi
Ders 4: Argümanların sağlamlık testinden geçirilmesi
· Bağımsız öncülleri olan argümanların mantıksal yeterliliği
· Bağımlı öncülleri olan argümanların mantıksal yeterliliği
· Piyango paradoksu (lottary paradoks)
Ders 5: Akıl yürütme (muhakeme) nedir, türleri nelerdir?
· Tümevarım
· Tümdengelim
· En iyi açıklamaya indirgeme (abduction)
Ders 6: Düşünce yanlışları, mugalatalar-1 (fallacies)
· Çoğunluğa yaslanma
· Otoriteye yaslanma
· Eğik düzlem
Ders 7: Düşünce yanlışları, mugalatalar-2
· Duygulara seslenme
· Cehaleti varsayma
· Kişiselleştirme
· Ödev konusunun tespiti
Ders 8: Pratik
· Örnek çözümleri
· Ödevlerin ( yanlış düşünce örnekleri bulma) gözden geçirilmesi
Ders 9: Bilimsel akıl yürütmenin iki temel kavramı
· Hassasiyet ( sensitivity)
· Özgüllük (specificity)
Ders 10: Dersin kısa tekrarı ve değerlendirilmesi
· Kısa bir gözden geçirme
· Katılımcıların istediği noktaların daha detaylı ele alınması
· Dersin değerlendirilmesi
Çarşamba 20.15- 21.30
· SKOLASTİK FELSEFE
Skolastik Felsefe, iman ile rasyonel düşüncenin Ortaçağ boyunca süren birlikteliğidir.
Hiçbir kutsallıkla işi olmayan felsefe nasıl oldu da bu yola girdi demeyin. İşin aslı tam tersi. Yani felsefeciler ilahiyata merak salmadı aksine ilahiyatçılar felsefeye yöneldiler. Tanrı inancını ve imanı daha ikna edici daha makul hale getirmek için olağanüstü argümanlar geliştirdiler.
Aklı “suya” benzeterek söylersek: akıl bu dönemde inanç dağları ile sınırlandı. Ve bir göl gibi her yöne meyledemedi. Ama dağların eteklerinde akan bir nehir gibi güç ve debi kazandı.
Skolastik Felsefeyi niye inceliyoruz diye sorulabilir. Cevabım şu olacaktır: vardığı “sonuçtan” dolayı değil ama “gidiş yolundan” dolayı.
Bir şey daha var tabi. Skolastik felsefeyi sadece “dini inancın” “akıl” ile birlikteliği ile sınırlamayıp, “her türlü dogmanın aklı yedeğine alması” olarak ele alırsak, bu felsefenin halen yürürlükte olduğunu feci şekilde farkederiz.
Şurası açık ki, işin başında kendisini “kutsal” ilan eden din ile kıyaslandığında “kutsal” değilmiş de her tür görüşe açıkmış gibi görünen “dünyevi kutsallar” daha fazla kafa karışıklığı yaratırlar.
Dolayısıyla “özgür düşünce” kılığına girmiş “dogmatikleri” farketmek için bir yöntem kazanma çabası da bu derslerin yan ürünü olacaktır.
Unutmayalım ki, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olduğumuz ve bu temelsiz durumumuzu savunmak için aklımızı devreye soktuğumuz tüm alanlar skolastiğe aittir.
Son söz olarak: skolastik özgür aklın “düşmanıdır”. Ama akıllı bir düşmandır. Ve inanın aptal dostlardan daha fazla işimize yarayacaktır.
Kaynak kitabımız: Metinlerle Ortaçağda Felsefe;
Çarşamba 19.00- 21.00
· MARKSİST KURAMDA A.GRAMSCİ’ NİN GÜNCELLİĞİ
Onur BEŞELİ
A.Gramsci, Marksizm içi güncelliği açısından günümüzde de en az 3 nedenden dolayı, Marksist düşünceyi etkileyen temel figürler arasında anılmayı hak ediyor. Söz konusu nedenler 12 hafta sürecek olan bu çalışmanın da, ana eksenlerini oluşturacaktır:
1- Gramsci tarafından gerçekleştirilmiş hegemonya, tarihsel blok, sivil toplum, Sezarizm gibi özgün kavramsal katkı genişletmelerin, Marksist kuramda ki kendi öncülleriyle ilişkili olarak irdelenmesi.
2- Praksis felsefesi olarak tanımlanan Marksizmin Hegel, Marks ve Batı Marksizmi içinde ki öncül ve uygulamalarını ve yapı- özne ilişkilerine dair başlıca tartışmaların serimlenmesi.
3- Devlet ve ideoloji alanında ki katkılar ve Neo- Gramsciyan yaklaşımlar üzerine ( Althusser, Poulanzas, E. Laclou- C. Mouffe, B. Jessop v.s ) çalışma sırasında katılımcılardan gelebilecek taleplere paralel olarak işaret edilen başlıkların atölye çalışmaları aracılığıyla derinleştirilmesi mümkündür.
Program:
- HAFTA: Antonio Gramsci atölyesi katılımcıları ile atölyenin işleyiş biçimi, çalışılacak kaynak metin ve kitapların tanıtılması, iletişim bilgilerinin listelenmesi…
- HAFTA: A. Gramsci ‘ nin Marksizmin felsefesinin araştırılması, Marksist felsefe nedir ? , felsefe nedir ? , temel felsefi kavramlarla A. Gramsci çalışması…
- HAFTA : A. Gramci’ nin G. W. F. Hegel ve B. Croce ile ele alınışı…
- HAFTA: Felsefe ve tarih sorunları, kamusal düşünüş, teori ile pratiğin birliği…
- HAFTA : Yapı ve üstyapı ilişkisi, ideoloji, hegemonya, tarihsel blok kavramları…
- HAFTA : Marksizmi oluşturan öğelerin birliği, Ortodoks Marksizmin kültür bağlamında eleştirisi, N. Buharin eleştirisi
- HAFTA : Praxis felsefesini oluşturan öğeler ( Klasik Alman Felsefesi, İngiliz Klasik Ekonomisi, Fransız Siyasal Eylem ve Bilimi ), Aydınlar Sorunu…
- HAFTA : Aydınlar Sorunu – Parti ( Çağdaş Prens ) , bilinç – madde etkileşimi, felsefi idealizm…
- HAFTA : Eşitsiz gelişmenin politik stratejisti A. Gramsci, sivil toplum – politik toplum- devlet, rıza – zor ve hegemonya tanımlamalarının ele alınışı…
- HAFTA : Hegemonya Doğu – Batı Sorunu, A. Gramsci – Althusser ( Devletin İdeolojik Aygıtları )
- HAFTA : Gramscigil yaklaşımlar, A. Gramsci’ nin Marksist teoriye katkıları, atölye katılımcıları ile birlikte genel çalışma notları üzerinden tartışmalar…
- HAFTA : Atölyenin katılımcıları ile birlikte bir yazı grubu oluşturma, kapanış…
Kaynaklar :
1- Hapishane Defterleri, A. Gramsci, Belge Yayınları, 1997.
2- Gramsci Hegemonya Doğu – Batı Sorunu Ve Strateji, Perry Anderson, Salyangoz Yayınları, 2007.
3- Gramsci Ve Felsefe, Jacques Texier, Birey Toplum Yayınları, 1985.
4- İdeoloji Kuramları, Sinan Özbek, Bulut Yayınları, 2000.
5- Hegemonya Ve Sosyalist Strateji, Ernesto Laclau- Chantal Mouffe, İletişim Yayınları, 2008
6- Prens, N. Machiavelli, Alkım Yayınevi, 2001
7- Sosyalizm Ve Mücadeleler Ansiklopedisi, İletişim Yayınları, 1988.
8- Hegel Üzerine – W.T.Stace, V Yayınları, 1986
9- Ne Yapmalı- V.İ.Lenin, Sol Yayınları,1992.
10-Alman İdeolojisi- ( Feurbach ) K.Marx – F.Engels, Sol Yayınları.
11- Marksist Düşünce Sözlüğü, İletişim Yayınları.
12- Gramsci Ve Tarihsel Blok, Savaş Yayınları.
13- Teori Ve Politika Dergileri.
14- Praksis Dergisi- Sy: 8, Güz- 2002.
15- Devlet Teorisi ( Kapitalist Devleti Yerine Oturtmak ) Bob Jessop, Epos Yayınları, Mayıs 2008.
16- Felsefe Sözlüğü (Abdülbaki Güçlü,
17- İdeoloji Ve Devletin İdeolojik Aygıtları, Louis Althusser, İletişim Yayınları. 1994.
Perşembe 19.30–21.30
· TOPLUMSAL TARİH AÇISINDAN OSMANLI VE YAKIN TÜRKİYE TARİHİ
1) Tarihi maddeci yöntemle Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun açıklanması; klasik dönem Osmanlı üretim biçiminin tartışılması ve Osmanlı skolastik dünya görüşü;
2) XIX yüzyılda Osmanlı toplumundaki dönüşüm, “Doğu Sorunu” ve yarı sömürgeleşme süreci;
3) İttihatçı dönem, emperyalist savaş ve imparatorlukların çöküşü;
4) Kurtuluş Savaşı, tek parti döneminin çelişkili arayışları ve çok partili döneme geçiş
Cumartesi 12.00-14.00
· FOTOĞRAF ATÖLYESİ
Gençer YURTTAŞ
Özgür Üniversite Fotoğraf Atölyesi, temel fotoğraf bilgisine ve fotoğraf üretebilecek ekipmana sahip katılımcılara yöneliktir.
Atölyenin ilk döneminde fotoğraf alanında düşünsel, teorik altyapının geliştirilmesine katkı sağlayacak okumalar sürerken, daha önce üretilmiş örnekler incelenecek ve katılımcıların fotoğraf yapma pratiğini geliştirecek haftalık küçük çekimlerle atölyeye devam edilecektir.
İlk dönem çalışmasının bitiminde, atölye katılımcıları tarafından fotoğraflanacak ortaklaşa bir konunun projelendirilmesi, çekimlerin gerçekleştirilip sergilenebilir duruma getirilmesi hedeflenmektedir.
Atölyeye kayıt olacak katılımcıların kullanabilecekleri bir fotoğraf makinesini atölye boyunca yanlarında bulundurmaları, çekimleri gerçekleştirebilecek zamana sahip olmaları gerekmektedir.
Atölyeye katılım 15 kişi ile sınırlandırılmıştır.
Cumartesi 15.00-17.00
- TÜRKİYE’DE SİYASAL REJİMİN NİTELİĞİ ve GÜNCEL TARTIŞMALAR
AYDIN ÇUBUKÇU
ERTUĞRUL KÜRKÇÜ
EŞBER YAĞMURDERELİ
METE KAYNAR
TOLGA ERSOY
Cumartesi 18.00-21.00
· MİTOS’TAN LOGOS’A ( KADİM BİLGELİKTE HİKMET İRFAN GELENEĞİ)
Özgür Üniversite’de bu dönem; 2001 yılından bu güne çeşitli başlıklar altında yürüttüğümüz ve iki dönemdir “MİTOS’TAN LOGOS’A …( KADİM BİLGELİKTE HİKMET İRFAN GELENEĞİ) “ismini verdiğimiz çalışmamız bir atölye çatısı altında devam edecektir.Gördük ki bu çalışmalar günümüz insanı için, özellikle iletişimin her noktaya ulaşmasıyla tek bir zihinsel forma bürünmüş aynı tür alışkanlıklara sevk edilmiş ve hayvan sürüleri gibi güdülmeye yönlendirilmiş “bizler” yaşama ve kendine bir “anlam” katabilmek için yine kendini kendinde ve kendini “gerçek dost”ta arama çabası ile çoğaldık;ve yine gördük ki ”Sahip olduğumuz bilgiler yaşayış biçimimizi belirler ve yaşayış biçimimiz sahip olduğumuz ve olacağımız bilgileri belirler… Bütün bu formlar ve bunun gibilerinde bulunmak derslerimizin içeriğinde bahsi geçen unsurları algılamaya engeldir ancak bu formları dışlayarak bir bilinçlilik hali elde edilebilinir. Mevlana’ nında dediği gibi “kişinin değeri aradığı şeyle ölçülür” ve amaçlar varoluşu belirler.
Bunun içindir ki insanın kendisiyle bir bağ kurabilmesi için önce mitoslarıyla bağ kurması gerekir. Demez mi ki Kitap; İlkin “Söz” vardı.Eski Yunan dilinde söz kavramını vermek için üç sözcük vardı.Mythos, Epos, Logos.Mythos: Söylenen veya duyulan sözdür, masal, öykü, efsane anlamlarına gelir.Epos;Belli bir ölçüye ve düzene göre söylenen sözdür.Logos;Gerçeğin insan sözüyle dile gelmesidir. Bunların arasındaki ilişkiye göz atacak olursak; Mythos, söylenen sözün, anlatılan öykünün içeriği, epos da onun doğal olarak aldığı, ölçülü, süslü ve dengeli biçimidir. Epos ne kadar güzelse, mythos o kadar etkili olur.Modern ve günümüz insanı, imge haznesini uyandırmak ve taklitçilikten kurtulmak zorundadır.Mithosdan kendini yeniden türetmemiş bir bilinç, kendi üzerine katlanıp, kendinin farkında olamaz. Bu tür bir bilinç ancak kendisine sunulanla yetinen, kendi kendinin bilincine , özbilincine varamamış bir bilinç türüdür. Bir anlamda da bilinçsizce yaşamakla eşdeğerdir.Farkındalığı yoktur.Edilgen bir yapıdadır. Oysa mythosdan kendinin üzerine katlanıp, kendini yeniden üretebilen bilinç yapısı, öz-bilinç’tir, etkin yapıdadır ve bir anlamda da (logos)tur.İnsan mitleri yaşarken, kutsal olmayan ve kronolojik özellikteki zamanın dışına çıkıp, nitelik açısından farklı bir zamana, hem en eski, hem de sonsuza dek yakalanabilecek olan kutsal bir zamana açılıp, kendi kendinin kökenine dönebilmelidir.
Söylediklerimiz aslında bir tarih sürecini kapsamakla beraber, mitolojinin tasavvuf, felsefe, bilim, psikoloji ve din ile olan ilişkilerini de içermektedir. Bütün bu konuların kavramlarının etimolojik kökenlerine indiğimizde birbirleri ile ilgisiz gibi duran sözcüklerin yeraltı kaynak gölünde buluştuklarını görebiliriz. Özcesi, atölyemizin yelpazesi oldukça geniştir vesselam.
Program:
1–4. Hafta:
- Giriş
Sohbettin amacı, konuları ve geçen yıl anlatılan konuların bir özet tekrarı sohbet metoduna dair genel bir değerlendirme yapılacaktır.
- Harranilerde Hikmet gelenek
Harranilerin felsefi çalışmaları irfani gelenekleri Hermetik öğretilerinin yanı sıra İslam felsefi çalışmaların temellerinin bu bölgede nasıl atıldığını dair değinmeler yapılacaktır.
5–8. Hafta:
- Zerdüşt dini ve Mazdeizm
Zerdüşt hayatı yunan felsefesine ve tek tanrılı dinlere etkilerinden söz edilecek.
- Zerdüşt hikmet, irfan ve vicdani akıl
Zerdüşt felsefesi Zerdüşti irfan ekolunun yanı sıra Zerdüştiliğin bu gün Mezopotamya’daki etkileri anlatılacak bu gün en çok ihtiyaç duyulan vicdani akıl kavramının açılımı yapılacaktır.
9-12. Hafta:
- Şamanizm
Tüm dinlere kaynaklık etmiş olan şaman inancı ortaya çıkışı bu bölümde anlatılacak
- Şaman dini ve irfanı
Şaman gelenek ve mitlerinin yanı sıra kam irfanından söz edilecek, ayrıca Altay mitolojisinden okumalar yapılacaktır.
13-16 Hafta:
- Hint irfan ve hikmet geleneği
Hint İrfanı, meditasyon ve Buda felsefesi bu bölümde anlatılacaktır. Hint bilgeliğinde Maya ve Nirvana kavramları açımlanacaktır.
- Bhagavad gita kısa bir gezinti
Tanrının şarkısı olarak ifade edilen bu kadim Hint destanı fragmanlar şeklinde okunarak çeşitli yorumları üzerinde gezinti yapılacaktır.
17–20. Hafta:
- Tibet’te irfan ve hikmet geleneği
Tibet’te yaşam ,ölüm fikri ve irfan kavramları açılacak kadim Tibet hikmeti üzerinde bir gezinti yapılacaktır
- Tibet kutsal metinleri
Kutsal Tibet metinlerinden okumalar bu bölümde yapılacak
21–24. Hafta:
- Zen Budizm
Zen kavramı ve zen dünyasında gezinti yapılacak zen fikrinin Budizm, Çin bilgeliği ile Zen arasındaki ilişkiler tartışılacak.
- Zen felsefesi
Osho’nun gözü ile Zen felsefesi anlatımı yapılacak
25–28.Hafta:
-
- Konfüçyüs ve Çin
- Taoculukta hikmet irfan geleneği
- Lao- tzu felsefesinin temel kavramlar
- Konfüçyüs ve Çin
Kadim Çin öğretisinde “oluş-bozuluş” kavramlarının açılımı yapılacak. Şamanizm ile Çin bilgeliği arasında bağlantılar araştırılacak.
Konfüçyüs ve Lao-tzu kullanılan temel felsefi kavramlar üzerinde durulacaktır.
Devam Eden Atölyeler
EDEBİYAT:
Yazarlık Dersleri : Cengiz GÜNDOĞDU
Feminizm, Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet-Yeliz KIZILARSLAN
Kumbaracı Yokuşu No: 57 Tünel- Beyoğlu – Tel: (0 212) 243 54 81 – (0 212) 249 12 92
e-mail:istanbul@ozguruniversite.org,
istanbulozguruniversite@gmail.com
Şu an okuduğunuz bu
comment closed