Popüler Tarih » Terörle Mücadele Medyanın Rolü 8

Home » Yazı Dizisi » Terörle Mücadele Medyanın Rolü 8

Terörle Mücadele Medyanın Rolü 8

Yazıyı derleyen: admin on Mar 1st, 2009 // Yorum yok

KAYNAKÇA

Yazı dizisinin ardından hem mailler aldım, hem telefonla arayanlar oldu, hem de karşılaştığımda sordular: “Bu konuda kaynakça açısından yardımcı olabilir misiniz? Yazdıklarınız kitap ya da makale olarak bir yerlerde yayımlandı mı?”

Aslında yazı dizinin başında, RTÜK’ün 12 Kasım günü İstanbul’da gerçekleştirdiği “Medya ve Terör” konulu bir toplantıya katıldığımı ve o toplantıda yaptığım konuşmayı daha geniş bir şekilde yazı dizisi halinde yayınlayacağımı ifade etmiştim.

Orada yaptığım konuşma RTÜK tarafından bir kitap olarak yayımlanacak ve sanırım yaygın bir şekilde dağıtımı da sağlanacak. Ancak o konuşma, bu yazı dizisinde yazdıklarımın ancak bir özeti niteliğinde. Ayrıca toplantıda yapılan konuşmalara ve toplantı aralarında yaptığımız sohbetlere ilişkin tuttuğum notları, yorum ve eleştirileri de yazı dizisinde değerlendirdiğimi belirtmeliyim. O nedenle doğrudan DKM’de yayınlanan yazı dizisine dipnot verilmesinin daha anlamlı olacağını düşünüyorum.

TERÖRÜN GÖRÜNTÜLERİ…

Yazı dizisinin başında Çizgi Kitabevi’nden çıkan, Terörün Görüntüleri, Görüntülerin Terörü (İkinci Baskı, Konya, 2006) adlı kitabı temel kaynak olarak göstermiştim. Prof. Dr. Orhan Gökçe ve Prof. Dr. Uğur Demiray’ın editörlüğünde yayımlanan bu kitapta “Haber ve Terör” konusundaki yazısıyla Prof. Dr. Suat Gezgin’in ve “Gerçek Yaşam, Medyadaki Gerçek ve Terör Haberciliği” başlıklı benim makalemi bulabilirsiniz. Kitabın ilk bölümünde ayrıca “Terör ve Medya” başlığıyla Mehmet Fidan’ın bir makalesi yer alıyor.

İkinci bölümde ise “Kriz Haberciliği ve Öteki” konu alınıyor. Bu bölümde, Orhan Gökçe’nin “Terörizm Çağında Düşman İmajları- Düşman İmajlarının Savaş Müdahale, Diğer Aksiyon ve Reaksiyonlar Açısından Önemi”, Bekir Günay’ın “Terörden Arındırılmış Bir Dünya mı Terörist(trös)leşen Güçler mi?”, Funda Erzurum Kılçcıoğlu ve Uğur Demiray’ın “15 Kasım 2003 Sinagoglar – 20 Kasım 2003 HSBC ve İngiliz Konsolosluğu Saldırılarının Terör Bağlamında İrdelenmesi”, İzlem Keskin Vural’ın “Kriz Haberciliği ve Haberci Kişilik Olarak Anchor”, Nezih Orhon’un “Terörün Anlamı ve Görselleştirilmiş Terör, Terörün Görsel Sunumu” makaleleri bulunuyor.

“Basında Terör” konusunun ele alındığı üçüncü bölümde, Orhan Gökçe, Süleyman Karaçor, Erhan Örselli, Ali Şahin ve Metehan Temizel’in “11 Eylül Terör Eylemlerinin Türk Basınında Algılanış ve İşleniş Biçimi”, Ali Şahin ve Metehan Temizel’in “İstanbul Terör Saldırılarının Türk Medyasına Yansıması”, A. Yalçın Kaya ve Meral Serarslan’ın “İstanbul Terör Saldıralırının İngiliz Basınına Yansıması”, M. Nail Alkan’ın “Türkiye’deki Terör Olaylarının Almanya’da Yansıması” ve A. Yalçın Kaya ve Meral Serarslan’ın “İstanbul Terör Saldarılırın İsrail Medyasına Yansıması” başlıklı makaleleri yer alıyor.

“Terör Eylemleri ve Siyasi Sonuçları” başlıklı son bölümde ise Ahmet Dinçyürek’in “Uluslar arası Terör, Türkiye ve Dünya Siyaseti”, Birol Akgün’ın “Küresel Terör. Mit mi Gerçek mi?” ve Bülent Aydın Ertekin’in “Terör ve Küreselleşme Çağında Ulus-Devletin Yeri” makaleleri yayımlanıyor.

Kitap bu haliyle terör ve terör haberciliği anlamında oldukça kapsamlı bir başvuru kaynağı. Kitaptaki eserlerin her birinde sunulan kaynakça, burada sıralamayacağım kadar geniş bir bilgi dağarcığını bizlere sunuyor. Yazı dizisinde sözünü ettiğim kimi görüşler, bu kitaptaki makalelere ve onların kaynakçasında yer alan eserlere dayanıyor. Konunun meraklılarına mutlaka bu kitabı bulmalarını ve kitapta adı geçen kaynaklara ulaşmalarını tavsiye ederim.

HABER TOPLAMA VE YAZMA

İkinci temel kaynak, Halil İbrahim Gürcan ile birlikte hazırladığımız Tablet Kitabevi’nden çıkan Haber Toplama ve Yazma (Konya, 2005) isimli kitap. Bu kitapta da habercilik konusundaki temel kavramlar ve açıklamaları sunuluyor. Bu kitabın kaynakçası da Türkiye’deki konu hakkındaki literatürü ortaya koyar nitelikte.

Medya etiğine ilişkin temel başvuru kaynakları Haber Toplama ve Yazma kitabında yer alsa da Avrupa Birliği kaynaklı çalışmalara ayrıca değinmek gerekiyor. Bunlardan birisi yazı dizisinde de ifade ettiğim gibi RTÜK tarafından yapılmış bir çeviriye dayanıyor. Parlamenterler Meclisi’nin raporu ise Basın Konseyi’nin Özgür Basın (yıl: 5, sayı: 50–51, Haziran – Temmuz 1993) adlı yayınında yer alıyor.

“Bilgi yoğun habercilik” bağlamında da kimi sorular aldım. Bu konuda Haber Toplama ve Yazma kitabı kaynak gösterilebilir. Ancak asıl kaynak, Nurdoğan Rigel’in Rüya Körleşmesi (İstanbul: Der Yayınları, 2001) kitabıdır. Orada “bilgi yoğun haber” ile “duygu yoğun haber” arasındaki ayrıma dikkat çekiliyor.

“Kriz haberciliği” konusunda ise Terörün Görüntüleri, Görüntülerin Terörü kitabındaki ikinci bölüme bakılabilir. Oradaki makalelerde “kriz haberciliği” ele alınıyor.

11 EYLÜL HABERCİLİĞİ

“11 Eylül haberciliği” anlamında ise Terörün Görüntüleri, Görüntülerin Terörü kitabındaki makaleler dışında, Remzi Gökdağ’ın Amerikan Medyasında 11 Eylül (İstanbul, E Yayınları, 2001) isimli kitabını önerebilirim. Yazı dizisinde ayrıntılı bir şekilde değinemesem de Amerikan medyasının 11 Eylül saldırısı karşısındaki tavrı, bir “örnek olay” olarak incelenebilecek ve ders alınabilecek boyuttadır. Yasemin İnceoğlu’nun Uluslararası Medya (İstanbul: Der Yayınları, 2004) kitabı da bu bağlamda okunması gereken bir kitaptır.

Son olarak benim yazdığım, Medyanın Gündem Belirleme Gücü (Konya: Çizgi, 2001) kitabımı da medyanın konuları gündeme getirme gücü ve gündem belirleme sürecinin anlaşılması bağlamında okunmasını tavsiye edebilirim.

Terörün Görüntüleri, Görüntülerin Terörü adlı kitapta yer alan “Gerçek Yaşam, Medyadaki Gerçek ve Terör Haberciliği” başlıklı makaleme ilişkin kaynakçayı da ayrıca burada sizlere sunmak ve bu yazıyı noktalamak istiyorum.

Ader, C.R. (1995). “A Longitudinal Study of Agenda-Setting for the Issue of Environmental Pollution”. Journalism and Mass Communication Quarterly 72.
Alankuş, S. (2003). Habercinin El Kitabı Gazetecilik ve Habercilik. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
Alemdar, Z. (1990). Oyunun Kuralı. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Atabek, N. (1997). “Medya Gündeminin Oluşumu”, Kurgu 15. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi.
Atabek, N. ve Dağtaş, E. (1998). Kamuoyu ve İletişim. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi ESBAV Yayınları.
Atabek, N. ve Uztuğ, F. (1997). “Haberlerde Çerçeveleme ve Öne Çıkarma”. Kurgu 15. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi.
Behr, R.L. ve Iyengar, S. (1985). “Television News, Real World Cues, and Changes in the Public Agenda. Public Opinion Quarterly 49.
Berberoğlu, G.N. (1991). Basın İşletmeciliği. İstanbul: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
Burton, G. (1995). Medya Analizlerine Giriş: Görünenden Fazlası. Çev: Nefin Dinç. İstanbul: Alan Yayıncılık.
Bülbül, A.R. (2001). Haberin Anatomisi ve Temel Yaklaşımlar. Ankara: Nobel.
Dağlı, N. (1995). Gazete Yayımlama Teknikleri. Ankara: İmaj Yayıncılık.
Dearing, J. W. ve Rogers, E. M. (1996). Communication Concepts: 6 Agenda-Setting. Thousand Oaks: Sage.
Demirkent,N. (1982). Sayfa Sayfa Gazetecilik. İstanbul:Altın Kitaplar Yayınevi.
Dursun, Ç. (2001). TV Haberlerinde İdeoloji. Ankara: İmge Kitapevi.
Dursun, Ç. (2003). “Haber ve Habercilik/Gazetecilik Üzerine Düşünmek”. Habercinin El Kitabı Gazetecilik ve Habercilik. Der.: S. Alankuş. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
Erdoğan, İ. ve Alemdar, K. (1990). İletişim ve Toplum. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Erdoğan, İ. ve Alemdar, K. (2002). Öteki Kuram. Ankara: Erk.
Funkhouser, G.R. (1973). “The Issues of the Sixties: An Exploratory Study in the Dynamics of Public Opinion”. Public Opinion Quarterly 37.
Girgin, A. (1998). Haber Yazma Teknikleri (Haberci Adayının El Kitabı). İstanbul: İnkılap Kitapevi.
Girgin, A. (2000). Yazılı Basında Haber ve Habercilik Etik’i. İstanbul: İnkılap Kitapevi.
Gündüz, M. (1996) Basın ve Terör. İzmir: Saray Kitapevleri.
Hazır, H. (2001). Siyasal Şiddet ve Terörizm. Ankara: Nobel.
İnal, A. (1995). ‘Yazılı Basın Haberlerinde Yapısal Yanlılık Sorunu’. Toplum ve Bilim 67.
İnal, A. (1996). Haberi Okumak. Ankara: Temuçin Yayınları.
İrvan, S. (2001). ‘Gündem Belirleme Yaklaşımının Genel Bir Değerlendirmesi’. İletişim 9. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi.
Kocatürk, U. (1987). Atatürk. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Kongar, E. (2001). Küresel Terör ve Türkiye. Üçüncü Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Lippmann, W. (1997). Public Opinion. New York: Free Press Paperbacks.
McCombs, M.E. ve Shaw, D.L. (1972). “The Agenda Setting Function of The Mass Media”. Public Opinion Quarterly 36.
McCombs, M.E. ve Yüksel, E. (2001). “The Economic Privatization Issue in Turkey. A Four-Part Investigation of Agenda Setting Theory”. Uluslararası İletişim Sempozyumu Medyanın Manüplasyon Gücü. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
McQuail, D. (2000). McQuail’s Mass Communication Theory. Dördüncü Baskı. London: Sage.
Özerkan, Ş. (2000). ‘Haberde Objektiflik’. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 10.
Öztürk, O.M. (2004). “Terör ve Terörizm”, http://www.teror.gen.tr/turkce/teror_nedir/terorizm.html. [8 Temmuz 2004].
Rigel, N. (1993) (Ed.). Kağıt Kaplanlar. İstanbul: Der Yayınevi.
Rigel, N. (2000). Rüya Körleşmesi. İstanbul: Der Yayınları.
Rigel, N. (Der.) (2003). Kadife Karanlık. İstanbul: Su Yayınları.
Shoemaker, P.J. ve Reese, S.D. (1997). “İdeolojinin Medya İçeriği Üzerindeki Etkileri”, Medya Kültür Siyaset. Der: Süleyman İrvan. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları/Ark Kitapları.
Shoemaker, P.J. ve Reese, S.D. (1996). Mediating the Message. İkinci Baskı. New York: Longman.
Sözen, E. (1997). Medyatik Hafıza. İstanbul: Timaş Yayınları.
Tokgöz, O. (2003). Temel Gazetecilik. Beşinci Baskı. Ankara: İmge Kitabevi.
Yüksel, E. (2001). Medyanın Gündem Belirleme Gücü. Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları.
Yüksel. E. (2002). ‘Basında POAŞ Özelleştirmesi Haberleri’. Selçuk İletişim 2(2). Konya: Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi.
Yüksel, E. (2004). Medya Güvenlik Kurulu. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Yüksel. E. (2005). “Terör Haberciliğinde Dikkat Edilmesi Gerekenler”, http://www.dorduncukuvvetmedya.com/article.php?sid=5115. (19 Eylül 2005). Yüksel, E. ve Gürcan, H.İ. (2005). Haber Toplama ve Yazma. Konya: Tablet.
Özgür Basın. Yıl 5, Sayı 50-51, Haziran-Temmuz 1993.
Türk Dil Kurumu Sözlüğü. (2004). http://www.tdk.gov.tr/tdksozluk/sozara.htm
http://www.teror.gen.tr/turkce/teror_nedir/index.html. [8Temmuz 2004].
http://www.teror.gen.tr/turkce/teror_nedir/amaci.html. [8Temmuz 2004].
http://www.teror.gen.tr/turkce/teror_nedir/nitelikleri.html. [8Temmuz 2004].